BewustzijnCirca 4 minuten

Rond de steen

Een rivier ontmoet takken, stenen en dieren, elk met hun eigen plek langs de stroom. Terwijl haar oevers en bedding veranderen, blijft het water verdergaan en nieuw leven voeden.

Een wilgenwortel buigt het water in; de stroom trekt eromheen en laat aan de oever een beschutte plek met slib en groen achter.

Rond de steen

’s Ochtends loop je langs een rivier, na een nacht regen. De lucht ruikt naar natte aarde en bladeren. Water glijdt tussen het riet door, rustig langs de oever en sneller waar de bedding smaller wordt. Een waterhoen verdwijnt tussen de stengels. Laag boven het water zit een libel op een grasspriet.

Verderop ligt een donkere tak dwars in de stroom. Het water drukt tegen de bast en kruipt eroverheen. Aan de ene kant draait het in een klein kringetje; aan de andere schiet het langs de tak. De tak beeft, schuift een stukje en blijft weer hangen. Kleine golven lopen terug. Schuim verzamelt zich aan de bovenkant.

Je probeert iets op te lossen en maakt er tijd voor. Je zoekt andere woorden, doet een nieuwe poging, laat het even rusten en begint opnieuw. Toch sta je weer op dezelfde plek. Het gesprek loopt vast, de keuze blijft wringen, het probleem duikt opnieuw op. Je merkt het in je lichaam voordat je precies weet wat er misgaat: je schouders staan hoog, je adem zit wat vast. Je bent moe van het duwen.

Bij de rivier blijft het water niet op één plek tegen de tak drukken. Het stroomt eromheen. Achter de tak komen de twee stromen weer samen. De tak kantelt, komt los en drijft verder.

Een eend peddelt door het ondiepe water. Haar poten trappen water naar achteren en haar lichaam schiet vooruit. Ze beweegt tegen kleine golven in, helt even opzij wanneer ze een draaikolk raakt en vindt haar evenwicht terug. Daarna laat ze zich een stukje door de hoofdstroom meenemen. In de luwte achter een steen hangt een vis bijna stil.

Er zijn dagen waarop je jezelf door alles heen duwt. De afspraken, de berichten, het werk dat af moet. Je krijgt veel gedaan, maar aan het einde van de dag ben je nog steeds gejaagd, alsof je achter jezelf aan hebt gelopen. Er zijn ook dagen waarop je net zo lang bezig bent en toch anders thuiskomt. Moe, maar niet leeg. Je aandacht is ergens geweest waar je graag wilde zijn.

De rivier maakt geen rechte lijn. Ze buigt om een rots, vernauwt tussen twee oevers en spreidt zich uit over een ondiepe vlakte. Bij hoog water komt ze tussen de grassen die anders droog blijven. Het water trekt aan de wortels van een wilg en legt fijn slib neer in een luwte. Daar groeit mos. Achter de wortels is het water rustig genoeg voor kleine dieren om te schuilen.

Je probeert iemand te bereiken. Je legt uit wat je bedoelt. De ander verdedigt zich. Je probeert het nog eens, nu zorgvuldiger. De ander trekt zich verder terug. Je hoort je stem harder worden en voelt de ruimte tussen jullie kleiner worden. Soms valt er een stilte. Iemand zegt iets wat niets probeert te bewijzen. Het gesprek is niet ineens opgelost, maar er komt weer beweging in.

Het water schuurt langs de rand van een steen. Zand spoelt weg onder de oever. Een bocht wordt langzaam wijder. Wat de rivier ontmoet, verandert haar loop. Wat de rivier achterlaat, verandert de plek waar ze langs is gegaan.

Na een bocht wordt het water breder. Vanuit een greppel komt een dun straaltje over het gras. Het is nauwelijks zichtbaar, maar even later loopt het mee met de rivier. Verderop mondt een bredere zijstroom uit. Het water kleurt donkerder en beweegt sneller. Er drijven bladeren mee die ergens anders zijn losgeraakt.

Sommige dingen beginnen ook klein. Een voorkeur waar je eerder overheen stapte. Een gedachte die terugkomt. Een ontmoeting die je blik net genoeg verandert om een andere keuze te zien. Op het moment zelf lijken zulke dingen weinig met elkaar te maken te hebben. Later zie je waar ze samenkomen.

Aan de overkant buigt een wilgentak laag over het water. Een blad raakt het oppervlak, laat los en draait een paar keer rond. Het blijft even gevangen in een kring achter een steen. De cirkel wordt kleiner, valt uiteen. Het blad schiet de hoofdstroom in en verdwijnt onder de bomen.

Van dichtbij heeft elke plek haar eigen verhaal. De tak ligt dwars in de stroom en trilt onder de druk. De steen vangt het water al jaren op. In de luwte erachter rust een vis. Tussen het riet zoeken dieren voedsel. Elk heeft hier zijn eigen plek en zijn eigen beweging.

De rivier voert de tak mee, slijt langzaam langs de steen en maakt achter diezelfde steen een plek waar de vis kan schuilen. Tussen het riet groeit leven. De tak raakt los en verdwijnt om de bocht. De steen blijft liggen. De vis blijft nog even in de luwte. Wat hier gebeurt, doet ertoe voor alles wat hier leeft, maar de rivier houdt er niet op. Het water stroomt verder, komt samen met andere stromen en brengt leven naar oevers die je vanaf hier niet kunt zien.

Je loopt verder met je eigen verhaal. Ook dat speelt zich af op een plek in een beweging die groter is dan wat je op dit moment kunt overzien. Achter de bocht stroomt de rivier door. Ze draagt mee wat ze ontmoet en blijft gaan, lang nadat deze plek uit je zicht is verdwenen.