Arm van geest

Waarom zegt Jezus in de Bergrede:

“Zalig zijn de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen.”
— Gospel of Matthew 5:3

Waarom zouden juist de armen van geest het Koninkrijk ontvangen?
Wat bedoelt hij met arm van geest?

Het klinkt bijna als een belediging. Alsof minder intelligent zijn een voordeel zou zijn. Alsof je beter af bent wanneer je niet te veel nadenkt.

Maar dat kan niet zijn wat bedoeld wordt.

Misschien gaat het niet over intelligentie, maar over innerlijke ruis.

Iedereen kent wel iemand waarvan je, met respect, denkt: niet echt de slimste.

Niet academisch.
Niet analytisch.
Niet voortdurend bezig met alles begrijpen.

Maar wel:

een leuk gezin
stabiel werk
vaak tevreden
ontspannen
gelukkig

Vaak hebben ze ook een eenvoudige passie waarin ze volledig kunnen opgaan.

Geen complexe zoektocht naar betekenis, maar iets concreets waar ze plezier in vinden.

Bijvoorbeeld:

verzamelen van Pokémonkaarten
zorgen voor een paar Jack Russells
het leiden van een jeugdvoetbalteam
klussen aan een auto

Iets kleins misschien, maar voor hen niet klein.

Iets waarin geen twijfel zit. Geen analyse. Geen afstand.

Gewoon betrokkenheid.

Alsof het leven daar vanzelf stroomt.

Niet perfect. Niet zonder problemen. Maar wel in beweging.

Misschien betekent arm van geest niet: minder intelligent.

Misschien betekent het: minder gevuld met angst. Minder gevuld met zelfbeeld. Minder bezig met controle.

Ruimte.

Jezus zegt ook:

“Het Koninkrijk Gods is binnen in u.” — Gospel of Luke 17:21

Het Koninkrijk is dus geen plek waar je naartoe gaat.

Het is een staat waarin je bent.

Wanneer je niet voortdurend bezig bent met jezelf, kan het leven door je heen bewegen.

Wanneer je niet constant probeert alles te controleren, ontstaat er richting.

Je beweegt. Je doet. Je corrigeert. Je groeit.

Je bent op het pad.

Dat betekent niet dat je passief bent. Integendeel.

Het betekent dat je handelt zonder verlammende twijfel. Dat je fouten durft te maken. Dat je niet voortdurend bezig bent met hoe je overkomt.

Een onverwacht beeld dat bij mij opkomt bij deze passage is Wayne Rooney.

Niet omdat hij arm was. Niet omdat hij niets bereikt heeft.

Integendeel.

Maar omdat hij als jonge speler een vorm van vanzelfsprekendheid leek te hebben.

Geen angst. Geen terughoudendheid. Geen behoefte om eerst alles te analyseren.

Gewoon spelen.

De bal krijgen en hem zonder twijfel in de kruising schieten, alsof de rest van de wereld er niet toe doet.

Niet bezig met reputatie. Niet bezig met falen. Niet bezig met hoe hij gezien wordt.

Alleen het spel.

Dat is flow.

Iedereen die ooit volledig opging in iets, kent dat gevoel.

Het moment waarop je niet meer bezig bent met jezelf, maar volledig in beweging bent.

Wanneer angst verschijnt, verdwijnt die vanzelfsprekendheid.

Dan komt de vraag: wat als ik faal? wat vinden anderen? wat betekent dit voor mij?

De geest raakt gevuld.

En precies daar lijkt de Bergrede naar te wijzen.

Niet minder bewustzijn, maar minder verdeeld bewustzijn.

Niet minder denken, maar minder verstrikt raken in denken.

Arm van geest betekent niet: leeg.

Het betekent: ruimte.

Zoals een cel in een lichaam niet hoeft te bedenken wat haar functie is, maar deze vanzelf vervult doordat zij onderdeel is van het geheel, zo lijkt ook de mens het meest natuurlijk te functioneren wanneer hij niet voortdurend bezig is met zichzelf.

Wanneer de geest minder gevuld is met angst, minder gevuld met vergelijking, minder gevuld met de behoefte om zichzelf te bewijzen,

ontstaat er eenvoud.

Niet eenvoud als beperking, maar eenvoud als helderheid.

Je doet wat voor je ligt. Je reageert op wat zich aandient. Je beweegt zonder jezelf voortdurend te onderbreken.

Misschien zijn de armen van geest niet degenen die minder begrijpen, maar degenen die minder verdeeld zijn.

Niet gevangen in zelfbeeld. Niet verlamd door oordeel. Niet voortdurend bezig met controle.

Daardoor kunnen zij vollediger deelnemen aan het leven.

Misschien is dat wat bedoeld wordt met het Koninkrijk:

niet een plaats, maar een ervaring.

De ervaring dat je niet naast je leven staat, maar erin.

Zoals de speler die niet bezig is met hoe hij speelt, maar speelt.

Zoals Wayne Rooney die de bal ontvangt en zonder aarzeling schiet.

Niet omdat hij zeker weet dat hij zal scoren, maar omdat hij niet bezig is met falen.

Volledig in het moment.

Misschien is dat wat bedoeld wordt met:

zalig zijn de armen van geest.