PsychologieCirca 3 minuten

Wat van jou is

Hoe overtuigingen van anderen ongemerkt kunnen meeklinken in hun advies, en hoe je zelf ontdekt wat bij jouw leven past.

Een papieren boot beweegt over geschilderde waterlijnen, terwijl een dunne okerkleurige draad vanaf de boot vrij over het water loopt.

Wat van jou is

Gisteravond was mijn dochter verdrietig. Ze moest bij gym een oefening doen waar ze een cijfer voor kreeg, en ze was bang dat het niet goed zou gaan.

Ik vertelde haar dat een gymleraar haar kan leren hoe ze een handstand doet. Hij kan uitleggen waar ze haar handen neerzet en hoe ze haar evenwicht bewaart. Maar hij is ook een mens. Wat hij zegt, wordt mede gevormd door wat hij zelf heeft meegemaakt en belangrijk is gaan vinden.

Misschien denkt hij dat je altijd je best moet doen, dat een slecht cijfer betekent dat je hebt gefaald, of dat je vooral moet presteren. Dat kan onbewust meeklinken in zijn advies. Hij geeft dan niet alleen uitleg over de oefening, maar ook iets mee van zijn eigen kijk op succes.

Dat is projectie: je eigen ervaringen en overtuigingen kleuren hoe je naar een ander kijkt. Soms geef je die overtuigingen door alsof ze voor iedereen gelden.

Je ziet het ook bij vrienden. Stel dat iemand vaak teleurgesteld is door anderen en tegen jou zegt: “Vertrouw mensen maar niet te snel. Uiteindelijk laten ze je toch zitten.” Misschien wil diegene je beschermen. Tegelijk vertelt die waarschuwing ook iets over wat hij zelf heeft meegemaakt en is gaan verwachten.

Dat betekent niet dat de gymleraar ongelijk heeft, of dat je vriend je verkeerd advies geeft. Hun ervaringen kunnen waardevol zijn. Maar hun kijk op de wereld is niet automatisch de enige juiste kijk, en hoeft niet precies bij jouw leven te passen.

Jij kunt zelf ontdekken wat voor jou werkt. Je kunt oefenen voor gym en zien hoe ver je komt, zonder een cijfer te laten bepalen wat je van jezelf vindt. Je kunt nieuwe vrienden leren kennen en stap voor stap voelen wie je vertrouwt. Je hoeft niet alle waarschuwingen van anderen over te nemen, maar je hoeft ze ook niet meteen af te wijzen.

Daar zit soevereiniteit in. Dat is misschien een groot woord voor iets heel herkenbaars: zelf leren voelen wat bij jou past en keuzes maken vanuit dat gevoel. Anderen kunnen vertellen wat zij belangrijk vinden. Alleen jij voelt wat jou raakt, waar je nieuwsgierig van wordt en wat je graag wilt proberen.

Er zullen dingen op je pad komen die voor anderen heel belangrijk zijn, maar voor jou weinig betekenen. En er zullen dingen zijn waar jij enthousiast van wordt, terwijl anderen er nauwelijks warm of koud van worden. Dat hoeft niet te betekenen dat iemand van jullie het verkeerd ziet. Jullie zijn verschillende mensen, met verschillende ervaringen en verlangens.

Je hoeft nog niet te weten waar alles naartoe gaat. Je kunt beginnen met aandacht voor wat jij belangrijk vindt. Probeer dingen uit. Merk op hoe ze voelen. Als iets niet bij je blijkt te passen, mag je het loslaten. Als iets je nieuwsgierig maakt, mag je verder kijken, ook wanneer anderen niet meteen begrijpen waarom.

De woorden van anderen kunnen je helpen. Maar ze hoeven niet te bepalen hoe jouw leven eruitziet. Hun advies komt voort uit hun eigen ervaringen. Jij mag ontdekken wat je daarvan wilt meenemen en wat je liever zelf onderzoekt.